transportszynowy.pl

najobszerniejsze centrum wiedzy o transporcie szynowym po polsku

Tory i infrastruktura torowa > Ogólne informacje

Tramwaje w Polsce poruszają się po torach o szerokości normalnej 1435 mmm z wyjątkiem Łodzi, Bydgoszczy, Grudziądza, Torunia i Elblągu gdzie stosowane są tory wąskie o szerokości 1000 mm.

Kliknij aby powiększyć   
Tor tramwajowy szerokości 1435 mm (szerokość normalna)


Kliknij aby powiększyć   
Tor tramwajowy szerokości 1000 mm (tor wąski)



 
Sposób pomiaru szerokości toru


Kliknij aby powiększyć   
Pomiar szerokości i poziomu toru (toromierz ręczny)


Kliknij aby powiększyć   
Pomiar szerokości i poziomu toru (toromierz cyfrowy)




Poniższa fotografia przedstawia igłę toromierza, służącą do realizacji pomiaru szerokości 10 mm poniżej górnej płaszyczny główki szyny (dla toru 1435 mm).

Kliknij aby powiększyć   
Igła pomiaru szerokości



Tor na łukach może być rozszerzony, żeby zestawy kołowe się nie klinowały podczas przejazdu obrzeży kół. Stopień poszerzenia rozstawu szyn zależy od promienia łuku danego toru. Poszerzanie stosuje się przy promieniach mniejszych niż 250 m. Im mniejszy promień tym większe poszerzenie dochodzące nawet do 25 mm ponad nominalny wymiar rozstawu szyn.

W komunikacji tramwajowej rozróżnia się dwa rodzaje nawierchni torowych, a mianowicie tory wydzielone i tory niewydzielone.

1) Tory wydzielone to odcinki tras tramwajowych, których tory przebiegają po wydzielonym tylko dla nich terenie.

Kliknij aby powiększyć   
Tory wydzielone



2) Tory niewydzielone to odcinki tras tramwajowych przebiegających wraz innymi trasami komunikacyjnymi. Przykładowym szlakiem tego typu jest odcinek trasy, na którym tory biegną w jezdni (ulicy). Tramwaj w takiej sytuacji uczestniczy w ruchu wraz z pozostałymi użytkownikami drogi.
Niektóre tory biegnące w jezdni posiadają z obydwu stron torów krawężniki uniemożliwiające wjazd pojazdom samochodowym na torowisko. Ten sposób odgrodzenia jest typem toru wydzielonego i umożliwia tramwajom szybki, bezkolizyjny, przejazd obok innych użytkowników ruchu.

Kliknij aby powiększyć   
Tory niewydzielone


Kliknij aby powiększyć   
Tory wydzielone




W niektórych przypadkach układania torów jak również korekcji już istniejących w celu utrzymania jednakowej odległości szyn toru i dodatkowego wzmocnienia torowiska w przestrzeni międzyszynowej danego toru w pewnych odległościach montuje się do szyjek szyn pod kątem prostym metalowe listwy łączące (płaskowniki).


Schemat mocowania listwy międzyszynowej


Kliknij aby powiększyć     Kliknij aby powiększyć
Tor z płaskownikami międzyszynowymi

Kliknij aby powiększyć   
Płaskowniki przy rozjeździe







Inne zastosowanie szyn:
W komunikacji miejskiej i podmiejskiej (głównie w metrze) stosuje się tak zwaną trzecią szyznę, spełniająca zupenie inna funkcję niż typowe szyny. Trzecia szyna prowadzona jest równolegle do toru i służy do zaopatrywania pojazdów w energię elektryczną. Szyna prądowa, bo o niej tu mowa, jest odpowiednikiem sieci trakcyjnej napowietrznej. W wykonaniu i eksploatacji jest o wiele tańsza jednak może być stosowana tylko w miejscach niedostępnych dla osób postronnych, gdyż jej dotknięcie gorozi smiercią.
Dlatego trzecie szyny są stosowane głównie w kolejkach metra, gdyż tam pasażerowie nie mają dostępu do nawierzchni torowej.

Kliknij aby powiększyć    Trzecia szyna w Metrze Warszawskim


Najnowsze rozwiązania techniczne umożliwiły również zastosowanie naziemnej szyny zasilającej w komunikacji tramwajowej. We francuskim mieście Bordeaux przetarg na budowę i dostarczenie wagonów tramwajowych wygrał koncern ALSTOM. W przetargu zaznaczono, że w centrum miasta nie może być zastosowana napowietrzna sieć trakcyjna, gdyż wpływa ona niekorzystnie na wygląd zabytkowego otoczenia - wisząca "pajęczyna". Zespół konstruktorów z ALSTOMu opracował infrastrukturę zasilającą oraz wagony tramwajowe tak, że pojazd jadąc poza centrum miasta podnosi pantograf i odbiera energię elektryczną z sieci trakcyjnej napowietrznej. Natomiast gdy tramwaj wjeżdża docentrum miasta sieć jezdna zastawpiona zostaje szyną zasilającą, która znajduje się w przestrzemi międzytokowej toru. Pojazd pobiera wtedy energię za pośrednictwem specjalnego odbieraka prądu zainstalowanego w podwoziu.
I tu najciekawsze rzecz tego rozwiązania - jak taki system zasilania działa, że nie ma ryzyka porażenia przechodniów? ALSTOM rozwiązał ten problem bardzo pomysłowo - mianowicie szyna zasilająca podzielona jest na niezależne od siebie odcinki zasilania o wymiarze krótszym niż długosć jednego wagonu tramwajowego. Przejeżdzający tramwaj powoduje automatyczne załączenie zasilania wyłączniena odcinka szyny, który znajduje się pod wagonem. W ten sposób energia elektryczna jest dostępna tylko i wyłącznie pod podwoziem pojazdu tramwajowego.


Schemat zasilania z 3 szyny w mieście Bordeaux


Kliknij aby powiększyć    Citadis 300 zasilany z 3 szyny - Bordeaux (opis na pow.)

Kliknij aby powiększyć    Citadis 300 zasilany z sieci trakcyjnej - Bordeaux