transportszynowy.pl

najobszerniejsze centrum wiedzy o transporcie szynowym po polsku

Wagon typu NGT6 > Sterowanie jazdą i hamulce

1) Rozruch, wybieg i hamowanie
W NGT6 zastosowany jest rozruch impulsowy w technologii IGBT (Insulate Gate Bipolar Transistor). Impulsowe sterowanie silnikami asynchronicznymi polega na skalarnej regulacji napięcia wyjściowego wraz z regulacją częstotliwości napięcia, którym zasilany jest silnik.
Każdy silnik trakcyjny jest zasilany przez indywidualnie przez osobny przekształtnik trakcyjny (falownik) umieszczony w kontenerze dachowym.
Każda z czterech niezależnych linii napędowych składa się z:
- przekształtnika trakcyjnego z przemiennikiem częstotliwości (falownika),
- opornika hamowania,
- trójfazowego silnika trakcyjnego

Kierujący tramwajem przeprowadza rozruch i hamowanie tramwaju przy pomocy ręcznego nastawnika jazdy.

  Nastawnik jazdy (opis na powiększeniu)

  Dłoń na nastawniku jazdy


Przesuwając rękojeść nastawnika do przodu wagon ruszy. Im dalej ją popchniemy tym bardziej NGT6 przyspieszy. Wrócenie nastawnikiem do pozycji środkowej (neutralnej) załączy jazdę z wybiegu (bez napędzania). Gdy przyciągniemy rękojeść nastawnika do siebie rozpocznie się hamowanie, które będzie tym mocniejsze im bardziej przyciągniemy ją do siebie.
Jeżeli dociągniemy rękojeść do ogranicznika (biały pasek) zostanie załączone najmocniejsze hamowanie służbowe (elektrodynamiczne wspomagane w razie potrzeby hamulcami tarczowymi). Po przeciągnięciu rękojeści nastawnika za ogranicznik (czerwona kreska) zostanie załączone najsilniejsze hamowanie (nagłe) - wszystkie hamulce tramwaju.
Ustawienie nastawnika na pierwszej pozycji rozruchu aktywuje tempomat, czyli utrzymanie prędkości do jakiej pojazd został rozpędzony.


Aby ruszyć wagonem NGT6 należy najpierw ustawić przełacznik uruchamiania i kierunku jazdy na pozycję P - dla jazdy do przodu lub T dla jazdy do tyłu, a następnie położyć lewą dłoń na rękojeści nastawnika jazdy. Pod wpływem ciężaru dłoni rękojeść opadnie, co spowoduje aktywację czuwaka oraz umożliwi jej przesunięcie. Nastawnik jazdy jest zablokowany mechanciznie, gdy przełącznik uruchamiania i kierunku jazdy jest na pozycji 1 lub 0. 


Opadanie rękojeści w wyniku położenia dłoni

Czuwak pasywny to urządzenie, które kontroluje czujność motorniczego, a jego działanie polega na konieczności trzymania podczas jazdy dłoni prowadzącego pojazd na nastawniku.
Zdjęcia dłoni z rękojeści nastawnika podczas jazdy spowoduje po dwóch sekundach uruchomienie sygnału ostrzegawczego, a następnie po kolejnych dwóch sekundach samoczynnie załączy się hamowanie bezpieczeństwa.
 


Dezaktywacia czuwaka i wdrożenie hamowania

 


2) Rodzaje hamulców
Hamulcem służbowym jest hamulec elektrodynamiczny. Hamowanie elektrodynamiczne to inaczej hamowanie prądnicowe, czyli zamiana energii kinetycznej poruszającego się tramwaju na energię elektryczną poprzez silniki trakcyjne tego pojazdu pracujące jako prądnice. W wyniku powstałego momentu hamującego na wałach silników następuje wytracanie prędkości pojazdu. Prąd elektryczny produkowany przy hamowaniu elektrodynamicznym jest oddawany przez odbierak prądu do sieci jezdnej. Podstacje trakcyjne Polsce nie są przystosowane do przyjmowania energii wytwarzanej przez hamujące tramwaje dlatego ta funkcja (ekonomiczna) nie może być w pełni wykorzystywana. W wyniku takiej sytuacji rekuperacja energii następuje w momencie gdy energia może być wykorzystana przez inny pojazd, czyli np. ruszający inny tramwaj. Układ sterujący hamulcem kontroluje napięcie w sieci trakcyjnej. Jeżeli wartość napięcia w sieci zostanie przekroczona następuje przełączenie oddawania wytwarzanej energii z oddawania do sieci na oddawanie do oporników hamowania, które umieszczone są skrzyniach na dachu wagonu. W sytuacji hamowania elektrodynamicznego przekształtniki trakcyjne zostają przesterowane do trybu prostownikowego (chopperów), w celu przekształcania trójfazowego prądu przemiennego produkowanego przez silniki, na prąd stały wytracany na opornikach hamowania lub oddawany do sieci.
W końcowej fazie hamowania elektrodynamciznego, przy prędkośco około 7-5 km/h załączone zostaja automatycznie hamulce tarczowe elektrohydrauliczne cierne pasywne (postojowe).

Wagon typu NGT6 wyposażony jest w trzy rodzaje hamulców ciernych.
W wózkach napędowych na osiach zamontowane są hamulce tarczowe hydrauliczne pasywne.
Pełnią one głównie funkcję hamulca postojowego - umiejscawiają wagon czas postoju oraz wspomagają hamowanie służbowe. Załączane są też wraz z pozostałymi hamulcami przy hamowaniu nagłym.

  Hamulec tarczowy w wózku napędowym (opis na pow.)


W wózku tocznym zamontowane są po zewnętrznych stronach kół hamulce tarczowe hydrauliczne aktywne. Wspomagają one hamowanie służbowe, uruchamiane są przy hamowaniu bezpieczeństwa i hamowaniu nagłym.

  Hamulec tarczowy w wózku tocznym (opis na pow.)


  Agregat hydrauliczny wózka napędnego

  Agregat hydrauliczny wózka tocznego

  Przewody hydrauliczne biegnące po ramie wózka

  Pompa ręczna do awaryjnego zwalniania hamulców


Dokładne informacje na temat rodzajów, budowy i działania elektrohydraulicznych hamulców tarczowych znajdują się tutaj...


Oprócz hamulców hydraulicznych tarczowych we wszystkich wózkach zamontowane są po dwa elektromagnetyczne hamulce szynowe, pełniące funkcję hamulców awaryjnych, uniezależniających drogę hamowania od przyczepności pomiędzy kołem, a szyną.

  Hamulec szynowy (widok z zewnątrz)

  Hamulec szynowy (widok od spodu)


NGT6 wyposażony jest w system inteligentnego sterowania hamowaniem, który dopasowuje rodzaj hamowania do warunków jazdy, obciążenia wagonu itp.