Nawierzchnia torowa > Nawierzchnia dla kół ogumionych

W ramach sieci metra można spotkać się z nietypowym rozwiązaniem w zakresie nawierzchni torowej jak dla pojazdów szynowych. W ramach nawierzchni oprócz klasycznych szyn zastosowane są bieżnie wykonane z betonu lub profili stalowych. Takie rozwiązanie umożliwia eksploatację pojazdów wyposażonych w koła ogumione.

    
Nawierzchnie dla pojazdów z kołami ogumionymi

   
Nawierzchnia z bieżniami (opis na 1 powiększeniu)


Ze względu na to, że koła z oponami nie posiadają obrzeża, które zapewniałoby prowadzenie pojazdu zgodnie z przebiegiem toru, konieczne jest zastosowanie dodatkowych bieżni bocznych, po których toczą się zabudowane w podwoziu koła ogumione prowadzące, obracające się w płaszczyźnie poziomej.

 
Podwozie pojazdu z kołami ogumionymi (opis na powiększeniu)

 
Współpraca koła poziomego z bieżnią boczną

Boczne bieżnie prowadzące pełnią również często role zasilającą. Ślizgają się po nich ślizgi odbieraków prądu.

Na każdej osi kół ogumionych zamontowane są również koła stalowe obrzeżowe. Są one zbliżone kształtem do klasycznych kół stosowanych w pojazdach szynowych, jednak mają wyższe obrzeże. W normalnej eksploatacji koła te nie stykają z szynami typu kolejowego zamontowanymi równolegle do bieżni poziomych. Pełnią one rolę awaryjną, stanowiąc zabezpieczenie toczenia i prowadzenia w przypadku ubytku powietrza w kołach ogumionych. Dzięki temu nie ma ryzyka, że w sytuacji awarii opony pojazd nie będzie mógł kontynuować jazdy.
Dodatkowo koła stalowe mogą być wykorzystywane do hamowania hamulcem klockowym, wykorzystywanym jako hamulec postojowy lub wspomagający służbowy hamulec elektrodynamiczny.


Schemat przykładowego wózka z kołami ogumionymi
A - koła ogumione główne
B - koła ogumione poziome - prowadzące
C - koła obrzeżowe stalowe
1 - rama wózka: x - podłużnice, y - poprzecznice 
2 - pierścień łożyskowy belki bujakowej - mocowany do nadwozia (obrót wózka)
3 - usprężynowanie II stopnia (sprężyny pneumatyczne)
4 - kadłuby łożysk osiowych i usprężynowanie II stopnia
5 - przekładnia osiowa
6 - sprzęgło podatne
7 - silnik trakcyjny (grupowy napęd osi)
8 - wstawka hamulca klockowego
9 - ślizg odbieraka prądu

Schemat wózka na nawierchni torowej
A - bieżnie główne
B - bieżnie boczne - prowadzące
C - szyny typu kolejowego

Omawiany typ nawierzchni budowany jest zarówno w technologii podsypkowej (bieżnie i szyny zamocowane do podkładów wsparte są na podsypce tłuczniowej) lub technologii bezpodsypkowej (bieżnie i szyny wsparte są na podbudowie betonowej).

Głównymi zaletami stosowania omawianej w tym rozdziale nawierzchni oraz taboru  z kołami gumowymi jest zdolność do uzyskiwania większych przyspieszeń i krótszych dróg hamowania, pokonywania większych pochyłości toru niż w przypadku klasycznego toru oraz zapewnienie spokojniejszego biegu pojazdu. Wadami są bardziej skomplikowana konstrukcja, większa energochłonność oraz trudniejsze utrzymanie.

 
Pociąg metra na kołach ogumionych (Paryż)

 
Podwozie pojazdu na kołach ogumionych (kolej linowo-terenowa)

Zobacz opis budowy klasycznych nawierzchni torowych kolejowych - tutaj.