Podkłady i przytwierdzanie szyn > Przytwierdzenia szyn

1) Przytwierdzenia bezpośrednie
Przytwierdzenia bezpośrednie to bardzo rzadko występujące już przytwierdzenie, które stosowane mogło być tylko na liniach o znaczeniu miejscowym - małe prędkości jazdy pociągów oraz małe natężenie ruchu.

 
Przytwierdzenie bezpośrednie - haki wbijane

 
Przytwierdzenie bezpośrednie - wkręty (opis na 1 powiększeniu)

2) Przytwierdzenia śrubowe "K"
Przytwierdzenia śrubowe są najczęściej spotykanym typem przytwierdzeń szyn na szlakach kolejowych Polski. Obecnie wraz z nadejściem nowszych technologii są coraz rzadziej stosowane. Na nowopowstających i modernizowanych liniach kolejowych tego typu przytwierdzeń nie stosuje się.
Omawiany typ przytwierdzeń ma kilka istotnych wad. Po pierwsze szyny przytwierdzane są na sztywno (śrubowo) co powoduje, że wibracje od przejeżdżających pociągów nie są amortyzowane lecz przenoszone bezpośrednio na podkłady i podtorze.
Drugą wadą tego typu przytwierdzeń jest ich uciążliwy - długotrwały montaż. Konieczne jest przykręcenie płytki żebrowej do podkładu, a po ustawieniu w niej szyny trzeba dokręcić łapki haczykowe.

   
Przytwierdzenie typu "K" (opis na powiększeniu)

 
Płytka żebrowa przymocowana do podkładu drewnianego (opis na 1 powiększeniu)

   
Wkręt mocujący podkładkę żebrową do podkładu

   
Łapka Łpa 2 (opis na powiększeniu)

Opisany typ przytwierdzeń stosowany jest głównie na podkładach drewnianych. Po wprowadzeniu do eksploatacji podkładów żelbetowych również do nich zaczęto mocować szyny za pośrednictwem przytwierdzeń typu K. Jednak w przypadku śrubowego przytwierdzenia szyn do podkładu betonowego, pomiędzy płytkę żebrową a podkład wstawia się wkładkę izolacyjną, która izoluje szynę od podkładu. Takie rozwiązanie ogranicza przepływ trakcyjnych prądów błądzących (więcej o prądach błądzących => zobacz opis sieci trakcyjnej - tutaj).

   
Przytwierdzenie typu "K" - podkład betonowy

Przytwierdzenia śrubowe można spotkać również przy mocowaniu szyn do płyt / bloków betonowych.

   
Przytwierdzenie typu "K" - blok betonowy (wiadukt)

3) Przytwierdzenia śrubowo-sprężyste Skl-12
Przytwierdzenia śrubowo-sprężyste zwane również półsprężystymi są unowocześnieniem przytwierdzeń śrubowych. Dzięki łapce sprężystej dokręconej śrubą stopową wpływa się na częściową amortyzację wibracji.

   
Przytwierdzenie typu "Skl-12" (opis na powiększeniu)

Omawiany typ przytwierdzeń stosuje się na podkładach drewnianych, stalowych i płytach / blokach betonowych. Przytwierdzeń tych nie stosuje się na podkładach żelbetowych i strunobetonowych.

   
Przytwierdzenie typu "Skl-12" na podkładzie stalowym

4) Przytwierdzenia sprężyste SB-3 / SB-4 / SB-7
Przytwierdzenia sprężyste są stosowane wyłącznie na podkładach strunobetonowych. Jest to jeden z najnowocześniejszych typów przytwierdzeń stosowanych na liniach kolejowych jak również tramwajowych. Cechuje je szybki, prosty montaż, amortyzacja drgań pochodzących od taboru oraz izolacja elektryczna ograniczająca do minimum trakcyjne prądy błądzące.
W skład przytwierdzenia SB-3 wchodzi łapka sprężysta, przekładka podszynowa, wkładka amortyzacyjna oraz kotwy.
W tym przypadku kotwy odpowiadające w poprzednich typach przytwierdzeń płytkom żebrowym są na stałe zatopione w odpowiednich odległościach, w betonie podkładu. Z tego powodu do różnych szyn muszą być stosowane podkłady z kotwami o odpowiednim rozstawie - nie ma możliwości przekładania kotew gdy podkład jest wyprodukowany.
W każdym podkładzie zamontowane są cztery kotwy - po dwie dla szyny. Pomiędzy kotwy danej szyny, a stopę szyny wstawia się przekładkę podszynową, która pełni rolę amortyzującą i izoluje elektrycznie szynę od pokładu.

     
Kotwy w podkładzie strunobetonowym

Każda kotwa ma specjalne uformowane rowki, w których podczas przytwierdzania osadzone są końce łapki sprężystej.

   
Rowki w kotwie

Przed położeniem szyny między kotwy układa się tam przekładki podszynowe, które pełnią funkcję amortyzacyjną i izolują elektrycznie szynę od podkładu.

   
Przekładka podszynowa między kotwami

Po położeniu szyny jej stopa spoczywa na przekładce podszynowej. Następnie pomiędzy stopę szyny, a kotwę podkładu wkłada się wkładkę izolacyjną z tworzywa sztucznego. Służy ona odizolowaniu krawędzi stopy szyny od kotwy oraz górnej płaszczyzny stopy szyny od łapki sprężystej, która dociśnie stopę szyny do podkładu.

   
Wkładka izolacyjna między stopą i kotwą

   
Wkładki izolacyjne (opis na powiększeniu)

Stopy szyn przytwierdza się do podkładów jak już wspomniałem za pośrednictwem łapek sprężystych. Każda z nich zamocowana w kotwie dociska stopę szyny do podkładu poprzez wcześniej opisaną wkładkę izolacyjną. Takie rozwiązanie uelastycznia i wycisza miejsca mocowania oraz zapewnia izolację elektryczną szyny od kotwy.

   
Łapki sprężyste w opakowaniu

W jeden z rowków kotwy wciska się jeden z końców łapki sprężystej. Drugi koniec łapki natomiast spoczywa na górnej części kotwy. Następnie narzędziem obraca się łapkę, powodując jej rozciągnięcie, a następnie zaskoczenie drugiego jej końca w drugi rowek kotwy.

       
Wciskanie końca łapki sprężystej w rowek

           
Obracanie łapki 

Dla pełnego zakotwienia się końców łapki sprężystej w rowkach kotwy pobija się je młotkiem.

       
Pobijanie młotkiem końców łapki sprężystej

   
Szyna przytwierdzona łapkami sprężystymi typu SB-3

Przytwierdzenie sprężyste typu SB-3 zapewnia dobrą izolację elektryczną szyn od nawierzchni toru oraz amortyzuje drgania w wyniku czego przedłuża się trwałość nawierzchni torowej, a przejazdy pociągów są cichsze.

5) Inne rodzaje przytwierdzeń:
Poniżej przedstawiam wybrane przytwierdzenia szyn firm VOSSLOH i PANDROL SEC:

   

   

   

   

   


Przytwierdzenia te mogą być w zależności od typu wykorzystywane do mocowania szyn na podkładach lub innego systemu budowy nawierzchni torowej.
Poniższa fotografia przedstawia szczególnie ciekawy sposób zamocowania specjalnej szyny (bezstopowej) w płycie betonowej.