transportszynowy.pl

najobszerniejsze centrum wiedzy o transporcie szynowym po polsku

Przejazdy i przejścia kolejowe > Przejazdy kategorii A

Przejazdy kolejowo drogowe i przejścia kategorii A to takie, na których ruch drogowy jest kierowany albo przez uprawnionego pracownika kolei lub przez zastosowanie urządzeń rogatkowych zamykających zawsze całą szerokość drogi.
Rogatka jest to zapora w postaci drąga w postaci listwy lub rury, poruszana napędem. Napęd może być elektryczny, elektrohydrauliczny lub ręczny.

Kliknij aby powiększyć  
Napęd rogatkowy elektryczny 


Kliknij aby powiększyć   
Napęd rogatkowy elektryczny


Kliknij aby powiększyć   
Napęd rogatkowy elektrohydrauliczny 


Kliknij aby powiększyć   
Napęd rogatkowy z zastosowaniem pędni



W napędach mechanicznych ręcznych stosuje się pędnie (np. linkową), która przechodzi od napędu zapory poprzez specjalne krążki do posterunku dróżnika przejazdowego, gdzie znajduje się korba. Dróżnik poprzez obracanie korby w odpowiednią stronę powoduje ruch pędni i podnoszenie / opuszczanie zapory.

Kliknij aby powiększyć   
Rogatka z napędem mechanicznym ręcznym (pędniowym)


Kliknij aby powiększyć   
Krążek pędniowy zapory i pędnia


Aby ułatwić pracę dróżnikom napę korbowy zastępuje się napędem elektrycznym, podłączając go pod dotychczasową pędnię.

Kliknij aby powiększyć   
Elektryczny napęd pędni


Na zaporach powinny być zastosowane lampki sygnalizacyjne świecące od czoła na czerwono, a od tyłu na biało - światłem migającym. Na każdej zaporze lub półzaporze powinny być umieszczone przynajmniej 3 takie punkty świetlne.

Kliknij aby powiększyć   
Przykładowe lampy na zaporze (
światło czerwone od przodu i białe od tyłu) - starszego typu (1) i nowoczesna (2) 


Jeżeli długość odcinka pomiędzy torami kolejowymi mierzona między wewnętrznymi skrajnymi szynami po osi drogi wynosi co najmniej 32 m to w takiej sytuacji przejazd przez każdy tor (grupę torów) należy zabezpieczyć oddzielnie.
Ustawienie napędów rogatkowych powinno być tak zrealizowane, aby zapory po opuszczeniu były ustawione prostopadle do osi drogi. Przykłady usytuowania zapór przedstawia poniższy schemat.
Na przejazdach kategorii A stosuje się rogatki, czyli 2 zapory zasłaniające całą szerokość jezdni na raz lub półrogatki - cztery półzapory, zasłaniające każda po połowie jezdni. Odległość zapory (drąga rogatki) od osi toru, przy którym się znajduje nie może być mniejsza niż 5 m.
Przejazd powinien być zabezpieczony przez opuszczone zapory rogatek minimum 2 minuty przed wjechaniem czoła pociągu na jego obszar. Dopuszcza się skrócenie czas do minuty, jeżeli posterunek pracownika obsługującego przejazd jest wyposażony w dodatkowe wyposażenie informacyjno - zabezpieczające takie jak np. informowanie o przejechaniu przez pociąg ustalonego w stałym miejscu punktu oddziaływania, pomocniczy system powiadamiania pracownika, zapewniający kontrolę jego czujności, wyposażenie szlaku kolejowego w tarze ostrzegawcze przejazdowe itp.  


Lokalizacja i układ rogatek na przejazdach kategorii A
A - 2 rogatki (dwie zapory)
B - 4 półrogatki (cztery półzapory)


Jedna zapora zamyka całą szerokość drogi (przejazd z dwoma rogatkami)


Dwie zapory zamykają szerokość drogi (przejazd z cztrema półrogatkami)


Odblaskowe pasy na zaporze (drągu)


Przejazd z czterema półrogatkami - kolejność zamykania zapór


PAMIĘTAJ! Wejście lub wjazd na przejazd może się odbyć dopiero po pełnym podniesieniu zapór oraz wyłączeniu sygnalizacji świetlnej.


Obsługę przejazdu kategorii A na miejscu stosuje się w sytuacji gdy droga na jednym przejeździe znajdującym się na szlaku kolejowym przecina więcej niż dwa tory główne; droga przecina tory, które zgodnie z regulaminem pracy stacji lub bocznicy przejeżdżają staczane lub odrzucane podczas rozrządu wagony lub przejazdu nie można zabezpieczyć urządzeniami stosowanymi na przejazdach kategorii "B" lub "C".

Kliknij aby powiększyć 
Przejazd kategorii A z obsługą na miejscu (na 1 zdjęciu widoczny dróżnik, który ma obowiązek podczas przejazdu pociągu stać w widocznym miejscu z chorągiewką


Przejazd obsługiwany na miejscu to taki w którym urządzenia do sterowania rogatkami są zlokalizowane w odległości mniejszej lub równej 60 m od osi przejazdu. Jeżeli odległość ta jest większa, to przejazd uważa się za obsługiwany z odległości. Odległość tę mierzy się w rzucie poziomym wzdłuż osi toru.

Kliknij aby powiększyć
Przejazd kategorii A (2 rogatki)

Kliknij aby powiększyć
Przejazd kategorii A (4 półrogatki)


Starego typu rogatki z siatką pod drągami zapór


Kliknij aby powiększyć   
Posterunek dróżnika przy przejeździe (obsługa na miejscu)


Kliknij aby powiększyć  
Przykładowe urządzenie sterujące rogatkami w nastawni (1) i obok posterunku dróżnika (2)


Obsługa przejazdów z nastawni (obsługa na miejscu)

 
Powtarzacze sygnału dzwonka telefonicznego (łączność strażnicowa) na budynku posterunku - informacja o wyprawieniu pociągu z sąsiedniego posterunku

Łączność strażnicowa
służy do porozumiewania się dyżurnych ruchu z dróżnikami przejazdowymi. Dyżurny ruchu z posterunku zapowiadawczego informuje posterunek dróżnika o nadjeżdżającego pociągu poprzez przesłanie odpowiednich sygnałów akustycznych z wykorzystaniem łączności telefonicznej (np. 1 dzwonek długi dla kierunku nieparzystego lub 2 dzwonki krótkie dla kierunku parzystego) - zobacz powyższe zdjęcie
Na te sygnały dróżnik musi się zgłosić i potwierdzić odebrany sygnał osobiście. Po zgłoszeniu się do dyżurnego ruchu wszystkich dróżników na danej linii odnotowuje on ten fakt w dzienniku ruchu, gdzie jest specjalna rubryka o powiadomieniu dróżników, a potem podaje sygnał zezwalający na semaforze wyjazdowym.

 
Dziennik ruchu posterunku zapowiadawczego i rubryki dotyczące powiadamiania dróżników przejazdowych


Posterunek SKP (stwierdzania końca pociągu) z urządzeniami do sterowania urządzeniami przejazdowymi i dróżniczka przejazdowa


W przypadku rogatek z obsługą na miejscu, to urządzenia do sterowania nimi powinny mieć zabezpieczenia, które uniemożliwią ich podniesienia przez osoby nieuprawnione.
Jeżeli rogatki zlokalizowane są na obszarze stacji lub innego obsługiwanego posterunku ruchu, to powinny być obsługiwane z nastawni. W uzasadnianych przypadkach urządzenia przejazdowe mogą być w ramach urządzeń sterowania ruchem kolejowym uzależnione od nastawiania przebiegów pociągowych. Dotyczy to sytuacji, gdy przejazd z obsługą miejscową rogatek znajduje się pomiędzy semaforami wyjazdowymi, a wjazdowymi (w głowicy stacji) lub uzależnienie będzie wykonane na zasadach uzależnienia zwrotnicy, a zwolnienie zamknięcia przejazdu w przebiegu powinno następować bezpośrednio po zjechaniu pociągu z przejazdu.


Kliknij aby powiększyć   
Widok na przejazd z okien nastawni


Kliknij aby powiększyć   
Kamera monitoringu przy przejeździe

Urządzenia przejazdowe muszą umożliwiać awaryjne zamykanie przejazdu bez wstępnego ostrzegania. Przykładowo w przypadku braku zasilania, które spowoduje niezadziałanie świateł ostrzegających (wstępne ostrzeganie),  zapory muszą mieć możliwość opuszczenia przez ręczne odblokowanie napędu. Gdy napęd wyposażony jest w samoczynny mechanizm zwalniający przy zaniku zasilania następuje samoczynne zamknięcie zapór.