Szczegółowy opis rozwiązań technicznych taboru > Piasecznice

Piasecznice to zespół urządzeń wchodzących w skład układu likwidacji poślizgu w ramach systemu przeciwpoślizgowego. Służą one do posypywania szyn piaskiem w celu zwiększenia tarcia pomiędzy kołem, a szyną w celu przywrócenia utraconej przez koło przyczepności. W ich skład wchodzą zbiorniki piasku, dysze oraz aparaty pneumatyczne.

Zbiorniki zabudowane są w nadwoziu pojazdu lub na ramie wózka. Ze zbiorników odchodzą rury lub węże zakończone dyszami. Dysze zamontowane są tuż przed powierzchniami tocznymi kół zestawów napędnych.

   
Przykładowy zespół piasecznicy (opis na powiększeniu)


           
Dysze piasecznic przed kołami

Do piasecznic stosuje się piasek kwarcowy w granulacji od 0,6 - 1,6 mm.

   
Ziarna piasku

W nowobudowanych, nowoczesnych pojazdach dysze wyspowe piasku przy kołach są podgrzewane w celu niedopuszczenia do zawilgocenia piasku i zatkania wylotu dyszy. Zbiorniki piasku mogą być wyposażone w elektroniczny system kontroli poziomu napełnienia. Dzięki temu poza wziernikami na zbiornikach, informacja o poziomie piasku wyświetla się na pulpicie maszynisty.

       
Przykładowe instalacje wysypu piasku - nowoczesna i starszego typu (opis na powiększeniach)

   
Moduł grzewczy dyszy (opis na powiększeniu)

Piasek jest wydmuchiwany pod koła za pośrednictwem sprężonego powietrza z układu pneumatycznego pojazdu.

   
Starszego typu układ piasecznicy - dozowniki pod zbiornikiem i węże prowadzące piasek do dysz (1) oraz dozownik (2 i 3) - opis na 3 powiększeniu

Ważne, aby wysypywany piasek był suchy - nie zbrylał się i nie zatykał instalacji. Wysypywanie wilgotnego piasku pod koła nie spowoduje prawidłowego efektu w zakresie zwiększenia współczynnika tarcia. Aby przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych utrzymać suchość piasku, poza podgrzewaniem dysz wyspowych, stosuje się układy przedmuchiwania piasku w zbiorniku. W tym celu do zbiornika podłączony jest wąż pneumatyczny, który wprowadza do jego wnętrza sprężone powietrze, powodując przedmuchiwanie i bieżące suszenie piasku. Innym rozwiązaniem jest zastosowanie w zbiornikach grzałek elektrycznych. Układy osuszania załączają się, gdy temperatura zewnętrzna spadnie poniżej +5 st. C.

   
Zbiornik z nowoczesnym modułem wysypowym (dozownikiem) i funkcją przedmuchiwania piasku (opis na powiększeniu)

   
Dysza piasecznicy podczas wysypu piasku




           
Zbiorniki piasku na wózku

   
Wsyp piasku i zbiornik w nadwoziu pojazdu

W obecnie produkowanych pojazdach stosuje się powszechnie układy piasecznic, umożliwiające nasypanie piasku do zbiorników z poziomu główki szyny.
W lokomotywach serii ET22, EU06, EU07 i im pochodnych zbiorniki piasku zamontowane zostały na wysokość ścian bocznych pojazdu, a otwory wsypowe znajdują się na krawędzi dachu. W celu usprawnienia procesu wsypywania piasku do zbiorników (tzw. napiaszczania) powstały specjalne bramki zasypowe z pomostami dla obsługi, które umożliwiają wsypanie piasku przez dachowe wsypy.

   
Pokrywy wsypowe w dachy lokomotywy EP07 (opis na powiększeniu)

       
Zbiornik piasku w ścianie lokomotywy i wziernik poziomu piasku 

   
Bramka napiaszczania lokomotyw przez dachowe otwory wsypowe

Piasecznice może załączyć maszynista, używając odpowiedniego przycisku w kabinie. Ich załączanie może się również odbywać automatycznie na skutek wykrycia przez aparaturę pojazdu różnic w prędkości obrotowej poszczególnych zestawów kołowych (wystąpienia poślizgu).