TRANSPORT SZYNOWY
Niezależna strona informacyjna
www.transportszynowy.pl



Kolej     |     Tramwaje     |     Metro     |     Mapa sieci trakcyjnej     |     Symulator tramwaju NGT6

Autor     |     Strona     |     Kontakt     |     Linki     |     Fotorelacje     |     Książka Gości    


Kolej

Powrót
do menu

Lokomotywy spalinowe manewrowe z przekładnią elektryczną (SM31, 42):

Elementy układu rozruchu i opis rozruchu:

W omawianym typie lokomotyw jak było wspomniane w ogólnych informacjach wysokoprężny silnik spalinowy typu a8C22 prod. Zakładów Metalowych Hipolit Cegielski - Poznań, napędza prądnice główną prądu stałego, która wytwarza napięcie służące następnie do zasilana elektrycznych, szeregowych silników trakcyjnych. Elementy te tworzą tzw. zespół prądotwórczy lokomotywy z przekładnią elektryczną.
Wał prądnicy głównej po przeciwnej stronie silnika zakończony jest kołem pasowym, które poprzez paski klinowe napędza prądnicę pomocniczą i wzbudnicę. Obydwie te maszyny elektryczne zainstalowane są obok siebie nad prądnicą główną.
Od wału po stronie silnika spalinowego natomiast odchodzą wały pędne (Kardana), które biegną do przedziału chłodzącego i hamulcowego, gdzie napędzają odpowiednio wentylator chłodzący silnik i sprężarkę. (dokładniejsze informacje przy opisie hamowania).

Poniższy schemat przedstawia rozmieszczenie ważniejszych urządzeń w przedziałach maszynowych lokomotywy SM42 i jej pochodnych:


Rozmieszczenie urządzeń w przedziale maszynowym SM42


Kliknij aby powiększyć    Fragment silnika spalinowego

Kliknij aby powiększyć    Prądnica główna

Kliknij aby powiększyć    Prądnica pomocnicza


Zarówno prądnica główna jak i pomocnicza oraz wzbudnica składa się ze stojana i wirnika obracającego się w nim na wale. Prądnica swoją budowa jest analogiczna do silnika elektrycznego. Obracanie się wirnika pod wpływem jego napędzania powoduje wytwarzanie energii elektrycznej i przesyłanie jej do odbiorników.

Kliknij aby powiększyć    Stojan prądnicy głównej

Kliknij aby powiększyć    Wirnik prądnicy głównej

Kliknij aby powiększyć    Zestaw szczotek przekazujących napięcie z komutatora


Wzbudnica służy do wzbudzania prądnicy głównej. Wzbudzanie jest konieczne, aby prądnica wytwarzała energię elektryczną o odpowiedniej wartości. Za dostosowanie obrotów i mocy silnika spalinowego do stopnia wzbudzania prądnicy głównej służy regulator Woodward'a (opis w dalszej części).

Kliknij aby powiększyć    Wzbudnica prądnicy głównej

Kliknij aby powiększyć    Tablica zaciskowa instalacji wzbudnicy

Kliknij aby powiększyć    Pasy napędowe prądnicy pom. i wzbudnicy (opis na pow.)


Silnik spalinowy jest trudbodoładowany poprzez turbosprężarkę.

Kliknij aby powiększyć    Filtry oleju

Kliknij aby powiększyć    Turbosprężarka




Poniżej przedstawione są kolejne etapy od uruchomienia lokomotywy do jazdy.

a) postój i uruchomienie lokomotywy:
Podczas postoju lokomotywy, gdy silnik spalinowy jest wyłączony wszystkie urządzenia elektryczne obwodów niskiego napięcia takie jak na przykład oświetlenie kabiny, przyrządów pomiarowych, przedziałów maszynowych, zasilanie prędkościomierza, itd. zasilane są z baterii akumulatorów.

Kliknij aby powiększyć    Odłącznik baterii akumulatorów


Jeżeli baterie akumulatorów zostaną odłączone wyłącznikiem akumulatorów, który przedstawia powyższa fotografia, na lokomotywie nie ma możliwości załączenia żadnego odbiornika energii. Dlatego przed próba uruchomienia lokomotywy należy załączyć baterie akumulatorów w przypadku gdy są odłączone.
Wyłącznik baterii akumulatorów zamontowany jest w przedziale elektrycznym, który znajduje się w przedziale elektrycznym za kabiną maszynisty.

Kliknij aby powiększyć    Klapy skrzyń z bateriami akumulatorów w SM31

Kliknij aby powiększyć    Klapy skrzyń z bateriami akumulatorów w SM42

Kliknij aby powiększyć    Baterie akumulatorów kwasowe w SM42

Kliknij aby powiększyć    Baterie akumulatorów zasadowe w SM42


Wykorzystywane w lokomotywach spalinowych są baterie akumulatorów o napięciu 96V prądu stałego. Ich ładowanie jest realizowane za pośrednictwem prądnicy pomocniczej napięciem 110V prądu stałego podczas, gdy załączony jest silnik spalinowy (dokładny opis napędu prądnicy w dalszej części).

Kliknij aby powiększyć    Opornik regulacyjny ładowania baterii akumulatorów


Na pulpicie maszynisty znajduje się woltomierz i amperomierz prądnicy pomocniczej, z którego można odczytać aktualny stan ładowania baterii akumulatorów, a przy wyłączonym silniku spalinowym stan ich naładowania.

Kliknij aby powiększyć    Woltomierz i amperomierz prądnicy pomocniczej



b) uruchamianie lokomotywy (zapłon):
W przypadku gdy baterie akumulatorów są odłączone należy je załączyć wcześniej opisanym odłącznikiem. Następnie do stacyjki obok nastawnika jazdy należy włożyć kluczyk i przekręcić.

Aby uruchomić silnik spalinowy lokomotywy należy sprawdzić przede wszystkim czy dźwignia nastawnika kierunkowego jest na pozycji "0" oraz czy temperatura wody i oleju jest prawidłowa. Następnie można wcisnąć na pulpicie przycisk "START". Spowoduje to załączenie styczników rozruchu i energia elektryczna z baterii akumulatorów popłynie na prądnicę główną, która podczas realizowania zapłonu jest rozrusznikiem silnika spalinowego.

Kliknij aby powiększyć    Przyciski uruchomienia i wyłączenia silnika


Podczas zapłonu prądnica główna działa jak silnik elektryczny. Dostając napięcie z baterii akumulatorów pod wpływem powstałej siły elektromagnetycznej wirnik prądnicy zaczyna się obracać obracając tym samym wał silnika spalinowego, co powoduje przeciąganie tłoków w cylindrach i następuje samoczynny zapłon silnika spalinowego.
Gdy nastąpi zapłon silnika spalinowego styczniki rozruchu rozwierają się i prądnica nie jest już zasilana z baterii akumulatorów. Teraz silnik spalinowy napędza prądnicę główną w wyniku czego jest ona gotowa do wytworzenia napięcia.




c) ruszanie i jazda lokomotywą:
Aby było możliwe ruszenie lokomotywą należy ustalić kierunek jazdy za pomocą dźwigni nastawnika kierunkowego. W tym celu trzeba przesunąć dźwignie z pozycji 0 na pozycję: do przodu lub do tyłu. Lokomotywa musi mieć również odluzowane hamulce (dokładne informacje przy opisie hamowania).

Kliknij aby powiększyć    Dźwignia nastawnika kierunkowego (nawrotnika)

Kliknij aby powiększyć    Wał nastawnika kierunkowego pod pulpitem

Kliknij aby powiększyć    Nawrotnik w przedziale elektrycznym za kabiną


Zmiana kierunku jazdy polega na zmianie kierunku przepływu prądu silników trakcyjnych w wyniku czego raz ich wirniki obracają się w jedną stronę, a po zmianie pozycji na nastawniku kierunkowym zmieniają kierunek obrotów na przeciwny przez co lokomotywa porusza się w przeciwnym kierunku. Pozycja "0" nastawnika kierunkowego to pozycja neutralna, przy której jazda jest wyłączona.
Zmina pozycji nastawnika kierunkowego z jazdy do przodu na jazdę do tyłu może odbywać się tylko w czasie gdy pojazd jest zatrzymany, a nastawnik jazdy znajduje się na pozycji poczatkowej "0".


Gdy nastawnik kierunkowy jest już na wybranej pozycji kierunku jazdy możliwe jest ruszenie lokomotywą w wybranym kierunku. W tym celu należy przestawić koło wału głównego nastawnika jazdy na pierwszą pozycję (przekręcić koło od sobie).

Kliknij aby powiększyć    Koło nastawnika jazdy

Kliknij aby powiększyć    Wał nastawnika jazdy pod pulpitem


Na pierwszej pozycji następuje załączenie styczników liniowych, które znajdują się w przedziale elektrycznym lokomotywy.

Kliknij aby powiększyć    Styczniki liniowe


Obracając kołem nastwanika jazdy ustawia się kolejne pozycje rozruchu. Na pozycji 2 następuje wzbudzenie prądnicy głównej wzbudnicą, w wyniku czego zaczyna ona wytwarzać prąd trakcyjny, którym zasilane są silniki trakcyjne. Lokomotywa rusza. Ustawiając kolejne pozycje nastawnika jazdy zwiększamy wzbudzanie prądnicy głównej i obroty silnika spalinowego, która przez to wytwarza większe napięcie. Wraz ze wzrostem napięcia rośnie przyspieszenie - zwiększają się obroty silników trakcyjnych i pojazd coraz bardziej przyspiesza.
W związku z tym, że silnik spalinowy napędza prądnicę musi być synchronizowane moc i obroty silnika spalinowego do mocy i obrotów prądnicy głównej. Za dostosowanie obrotów silnika spalinowego do stopnia do wzbudzania prądnicy głównej jest odpowiedzialny regulator Woodward'a.

Kliknij aby powiększyć    Regulator Woodward'a


Regulator Woodward'a odpowiednio dawkuje paliwo do cylindrów silnika spalinowego zgodnie ze stopniem wzbudzania prądnicy głównej tak, że zachowana jest równowaga pomiędzy obrotami i mocą silnika spalinowego i prądnicy głównej.

Po dojściu kołem nastawnika jazdy do ostatniej 11 pozycji możliwe jest zbocznikowanie uzwojeń silników trakcyjnych. Bocznikowanie polega na wyłączeniu z obwodu głównego części uzwojenia stojanów w wyniku czego następuje zmniejszenie strumienia magnetycznego uzwojeń stojanów silników trakcyjnych przez co zwiększa się prędkość obrotowa wirników silników trakcyjnych. Lokomotywa ma wtedy mały moment obrotowy lecz duże przyspieszenie.
W celu bocznikowania konieczne jest wrócenie kołem nastawnika jazdy do pozycji 6. Po ustawieniu tej pozycji należy wcisnąć przycisk "bocznikowanie" na pulpicie maszynisty. Zapali się wtedy lampka sygnalizacyjna bocznikowania. Następnie w celu mocniejszego osłabiania wzbudzania można obracać koło nastawnika jazdy, a ż do pozycji 11.

 Przycisk bocznikowania



Jazda lokomotywą serii SM 42 może odbywać się w dwóch trybach: jazdy liniowej i jazdy manewrowej. Do ustawiania wybranego trybu służy przełącznik "jazda manewrowa" usytuowany na pulpicie sterowniczym maszynisty.
Pozycje przełącznika:
0 - jazda manewrowa jest wyłączona. Rozruch lokomotywy może być przeprowadzany z wykorzystaniem wszystkich opisanych wcześniej funkcji.

1 - jazda manewrowa załączona. Nie jest możliwe osłabianie wzbudzania silników trakcyjnych (bocznikowanie). Możliwe jest natomiast bardziej precyzyjne sterowanie jazdą lokomotywy za pomocą potencjometra regulacji wzbudzania jazdy manewrowej. Potencjometr ten usytuowany jest na kolumnie kranu hamulca zasadniczego i współpracuje ze wzbudnicą prądnicy głównej. Kręcąc odpowiednio pokrętłem potencjometra następuje precyzyjne sterowanie wzbudnicą prądnicy głównej.

Kliknij aby powiększyć    Potencjometr regulacji wzbudzania




d) Chłodzenie silnika spalinowego
Chłodzenie silnika spalinowego jest realizowane poprzez układ chłodzenia. W bocznych ścianach lokomotywy znajdują się kraty wywietrznikowe, za którymi ustawione są chłodnice. Poprzez chłodnice płynie płyn chłodzący, który chłodzi silnik spalinowy. W dachu części maszynowej nad chłodnicami znajduje się wentylator, który wymusza przepływ powietrza przez chłodnice chłodząc czynnik chłodzący. Gdy temperatura wody jest mniejsza niż 22 stopnie nie powinno uruchamiać się silnika lecz najpierw podgrzać płyn chłodzący podgrzewaczem, a następnie uruchomić silnik spalinowy. Podgrzewacz wody w SM42 znajduje się w przedziale kotłowym za przedziałem elektrycznym, ktory jest za kabiną.

Kliknij aby powiększyć   
Dachowa krata wentylatora układu chłodzenia - SM42



Kliknij aby powiększyć    Radiatory chłodnicy - SM42

Kliknij aby powiększyć    Kraty wywietrznikowe chłodnicy - SM42


Wentylator napędzany jest za pośrednictwem przekładni i sprzęgła wałami pędnymi połączonymi z wałem silnika spalinowego. Sprzęgło ma za zadanie automatyczne załączanie wentylatora gdy temperatura silnika przekroczy określloną wartość. W przypadku awarii mechanizmu załączającego istnieje możliwość ręcznego uruchomienia wentylatora z pulpitu maszynisty.





e) Zbiorniki paliwa:
Zbiorniki główne paliwa w lokomotywach spalinowych znajdują się pod pudłem lokomotywy w przestrzemi międzywózkowej.

Kliknij aby powiększyć    Zbiornik główny paliwa - SM31

Kliknij aby powiększyć    Zbiorniki główne paliwa - SM42 i pochodne

Kliknij aby powiększyć    Wskaźnik poziomu paliwa w zbiorniku


Oprócz zbiorników głównych lokomotywy spalinowe wyposażone są również w zbiorniki pomocnicze, do których przepompowuje się paliwo ze zbiorników głównych. Z nich dopiero paliwo jest pobierane do napędu silnika spalinowego. Zbiorniki pomocnicze umożliwiają kontrolę dziennego spalania paliwa. Maszynista przed rozpoczęciem jazdy dopomowuje paliwo do zbiornika pomocniczego do określonej wartości. Następnie podczas pracy lokomotywa spala paliwo, a po jej zakończeniu maszynista spisuje wartość paliwa jaką spaliła lokomotywa.

Kliknij aby powiększyć    Zbiornik pomocniczy paliwa - SM42 i pochodne





Do początku strony



Powrót do menu tematu





Autor     |     Strona     |     Kontakt     |     Linki     |     Książka Gości    

©2004-2014 TRANSPORT SZYNOWY
www.transportszynowy.pl