Tramwaje
Powrót
Wagon typu NGd99 (Citadis 100):
Sterowanie jazdą i hamulce:
1) Rozruch wybieg i hamowanie:
Sterowanie jazdą oparte jest na technologi IGBT (Insulate Gate Bipolar Transistor).
Silniki trakcyjne zasilane są prądem zmiennym trójfazowym przetwarzanym z napięcia prądu stałego (sieciowego)
w przetwornicach trakcyjnych DC / AC - falownikach.
Kierujący tramwajem przeprowadza rozruch i hamowanie tramwaju przy pomocy ręcznego, suwakowego
nastawnika jazdy.
Nastawnik jazdy ONIX
Aby ruszyć wagonem Citadis należy najpierw położyć lewą dłoń na rękojeści nastawnika jazdy.
Pod wpływem ciężaru dłoni zostanie wciśnięta górna powierzchnia rękojeści, przez co załączone
zostaje urządzenie czuwakowe.
Czuwak pasywny jest to urządzenie, które kontroluje
czujność motorniczego, a jego działanie polega na konieczności trzymania podczas jazdy dłoni prowadzącego
pojazd na rękojeści nastawnika. Nacisk dłoni powoduje załączenie czuwaka przez co jazda jest możliwa.
W przypadku zdjęcia dłoni z rękojeści nastawnika - braku nacisku np. w wyniku utraty przytomności motorniczego
na skutek zwiotczenia mięśni) załączy się sygnał dźwiękowy i natychmiast rozpocznie się hamowanie
awaryjne wagonu. Kontynuowanie jazdy jest możliwe dopiero po całkowitym zatrzymaniu tramwaju.
W przypadku zdjęcia dłoni z rękojeści, gdy nastawnik znajduje się na pozycjach rozruchu,
nastąpi samoczynne przesunięcie rękojeści na pozycje hamowania.
Pozycje nastawnika jazdy
Załączanie czuwaka na uchwycie nastawnika
Oprócz czuwaka w nastawniku jazdy Citadisy posiadają czuwak w postaci nożnego pedału.
Obydwa urządzenia czuwakowe działają równolegle więc ręka może być ewentualnie zdjęta z nastawnika
pod warunkiem wcześniejszego wciśnięcia pedału. W przypadku puszczenia pedału rozpocznie się hamowanie
awaryjne tak samo jak w przypadku zdjęcia dłoni z nastawnika jazdy.
Pedał czuwaka
2) Hamulce:
Wagony NGd99 wyposażone są w hamulce pracujące w trybach
służbowym, nagłym i awaryjnym.
Hamulcem służbowym jest hamulec elektrodynamiczny.
Hamowanie elektrodynamiczne to inaczej hamowanie prądnicowe, czyli zamiana energii
kinetycznej poruszającego
się tramwaju na energię elektryczną poprzez silniki trakcyjne tego pojazdu pracujące jako prądnice.
W wyniku powstałego momentu hamującego na wałach silników następuje wytracanie prędkości pojazdu.
Prąd elektryczny produkowany przy hamowaniu elektrodynamicznym jest oddawany przez odbierak prądu do sieci jezdnej. Podstacje trakcyjne Polsce
nie są przystosowane do przyjmowania energii wytwarzanej przez hamujące tramwaje dlatego ta funkcja (ekonomiczna)
nie może być w pełni wykorzystywana. W wyniku takiej sytuacji napięcie może być
oddawane do pewnej wartości. Jeżeli ta wartość zostanie przekroczona następuje przełączenie oddawania
produkowanej energii z oddawania do sieci na oddawanie do oporników hamowania, które umieszczone są skrzyniach na dachu wagonu.
Skrzynia z opornikami hamowania
silników I-ego wózka na dachu wagonu.
Oporniki hamowania powodują zamienianie wytworzonego prądu w energię cieplną
(w pełni traconą - niewykorzystaną).
W skład hamulców mechanicznych wchodzą hamulce tarczowe marki Hanning&Kahl.
Hamulce tarczowe hydrauliczne pasywne, zainstalowane są na osiach napędowych, które biorą udział
w każdym rodzaju hamowania. Podczas hamowania służbowego są one uzupełnieniem hamowania elektrodynamicznego
oraz pełnią role hamulca postojowego - umiejscawiają wagon na czas postoju.
Hamulec tarczowy pasywny na osi napędowej (opis na pow.)
W wózku tocznym zamontowane są po zewnętrznych stronach kół hydrauliczne hamulce tarczowe aktywne.
Hamulce te nie biorą one udziału w służbowym hamowaniu, a wyłącznie przy hamowaniu awaryjnym.
Hamulec tarczowy aktywny w wózku tocznym (opis na pow.)
Sterowanie hamulcami odbywa się na drodze elektrycznej poprzez układy elektroniczne - komputer pokładowy AGATE CONTROLL .
Hamulce pasywne działają w trybie
bezciśnieniowym, czyli im mniejsze ciśnienie płynu hamulcowego tym mocniejszy zacisk okładzin ciernych na tarczach.
Zastosowanie w/w systemu hamulcowego powoduje, że jakikolwiek wyciek płynu hamulcowego
zahamuje samoczynnie pojazd, gdyż ciśnienie w układzie hamulcowym spadnie i szczęki zostaną dociśnięte.
Działanie hamulców aktywnych jest odwrotne - wzrost ciśnienia oleju hydraulicznego
powoduje zwiększanie docisku okładzin ciernych do tarcz.
Mechanizm zaciskowy szczęk
Podczas postoju tramwaju hamulce tarczowe pasywne umiejscawiają wagon - szczęki dociśnięte są automatycznie na
czas postoju do tarcz hamulcowych. Przesunięcie nastawnika jazdy w pozycję rozruchu powoduje zluzowanie
hamulców (odciągnięcie szczęk od tarcz), co umożliwia ruszenie wagonem w wybranym kierunku.
Pompa ręczna do zwalniania hamulców pasywnych w wózkach napędowych (które jak wspomniałem służą
do hamowania służbowego) znajduje się w szafie aparatowej obok fotela motorniczego. W razie awarii
podstawowego układu hydraulicznego pompa służy do wytworzenia ciśnienia płynu hydraulicznego do
rozwarcia szczęk hamulcowych hamulców pasywnych.
Dokładne informacje na temat rodzajów, budowy i działania elektrohydraulicznych hamulców tarczowych znajdują się
tutaj...
Oprócz hamulców tarczowych hydraulicznych we wszystkich wózkach zamontowane są po dwa elektromagnetyczne hamulce szynowe
umieszczone pomiędzy kołami jezdnymi sąsiednich osi.
Hamulec szynowy (widok od spodu wagonu)
Dokładne informacje na temat budowy i działania elektromagnetycznych hamulców szynowych znajdują się
tutaj...