Kolej
Powrót
Obiekty mostowe:
Obiekty mostowe to budowle inżynierskie, które dzielą się na 4 rodzaje w zależności od pokonywanej przeszkody
nad którą występują:
- Mosty służą do przeprowadzenia drogi kolejowej nad ciekami wodnymi takimi jak np.
rzeki, strumienie, kanały, zatoki morskie, jeziora czy też miejsca czasowo wypełniane wodą (parowy).
Most
- Wiadukty służą do przeprowadzenia drogi kolejowej nad suchymi dolinami lub wąwozami oraz
tam gdzie występuje skrzyżowanie linii kolejowych na różnych poziomach, czy też linii kolejowej z drogą samochodową lub
linią tramwajową itp.
Wiadukty w stosunku do mostów odróżnia głównie brak części mokrych (zatopionych w wodzie).
Wiadukty
- Kładki to odpowiedniki wiaduktów jednak przeznaczone tylko do ruchu pieszego. Sytuuje się je np. na stacjach /
przystankach kolejowych i służą jako przejścia dla pieszych nad torami.
Kładki piesze
- Estakady są pochodnymi wiaduktów lecz służące do przeprowadzenia drogi kolejowej ponad terenem
na dłuższym odcinku. Stosuje się je np. dla potrzeb bezkolizyjnego przeprowadzenia ruchu ponad obszarem zabudowanym,
czy też gdy po prostu budowa wysokiego gruntowego nasypu na tak długim odcinku jest nieopłacalna.
Estakada we Wrocławiu
Obiekty mostowe można klasyfikować według:
- materiału, z którego budowla została wykonana - rozróżnia się obiekty mostowe drewniane,
kamienne, metalowe i betonowe,
- rodzaju konstrukcji nośnej - np. belkowe, łukowe, wiszące, jednoprzęsłowe,
wieloprzęsłowe, blachowe, kratownicowe, nitowane, spawane itp.,
- położenia jezdni - czyli np. z jezdnią górna lub dolną lub z jezdniami wielopoziomowymi ("jezdnia" określa drogę kolejowa, tramwajową, samochodową lub pieszą),
- liczby torów kolejowych - budowle mostowe jednotorowe, dwutorowe lub wielotorowe,
- rodzaju nawierzchni torowej - podsypkowej lub wspartej na mostownicach,
- dopuszczalnego obciążenia mostu.
Wiadukt kamienny, łukowy, wieloprzęsłowy,
z jezdnią górną, dwutorowy
Wiadukt betonowy, łukowy, wieloprzęsłowy,
z jezdnią górną, dwutorowy
Most metalowy, jednoprzęsłowy, blachowy,
nitowany, z jezdnią dolną, jednotorowy
Most metalowy, jednoprzęsłowy, blachowy,
spawany, z jezdnią dolną, jednotorowy
Most metalowy, jednoprzęsłowy, kratownicowy,
nitowany, z jezdnią dolną, jednotorowy
Most metalowy, wieloprzęsłowy, kratownicowy,
nitowany, z jezdnią dolną, jednotorowy
Most metalowy, wieloprzęsłowy,
spawany, z jezdnią górną, dwutorowy
Wiadukt metalowy, jednoprzęsłowy,
spawany, z jezdnią górną, jednotorowy
Nitowana konstrukcja nośna
Podstawowe parametry charakteryzujące budowle mostowe:
Mosty i wiadukty charakteryzuje jednakowa konstrukcja. Podstawowymi jej elementami są podpory, na których
za pośrednictwem łożysk wspiera się przęsło lub jak przy budowlach wieloprzęsłowych - przęsła.
Podpory są wykonane jako słupy na fundamentach i przenoszą masę konstrukcji mostowej na grunt stały.
Podpory skrajne, czyli te stykające się z nasypem nazywa się przyczółkami, a podpory pośrednie to filary
Przęsła tworzą tak zwany pomost, czyli ustrój nośny mostu/wiaduktu, na którym znajduje
się droga kolejowa lub inna.
Odległość między osiami punktów podparcia przęsła nazywa się rozpiętością przęsła, a odległość między przyczółkami to rozpiętość budowli mostowej.
Łożyska to elementy łączące przęsła z podporami. Ich zadaniem jest przenoszenie obciążeń na podpory
oraz umożliwienie ruchów przęseł w stosunku do podpór wywołanych rozszerzalnością cieplną stali.
Wyróżnia się łożyska: stalowe liniowo styczne, stalowe wałkowe, oraz najnowsze elastomerowe
(gumowe).
Łożysko liniowo-styczne
Łożysko wałkowe
W mostach kamiennych łożysk się nie stosuje - podpory z przęsłami są sztywno połączone,
często jako jeden element
Podstawowe elementy konstrukcji
Przyczółek wiaduktu
Widok na podpory przed zamocowaniem przęseł
Podpory - filar i przyczółek
Pod względem stosowanej nawierzchni torowej na mostach / wiaduktach rozróżnia się te budowle z nawierzchnią
podsypkową i bezpodsypkową.
Budowle mostowe z nawierzchnią na podsypce posiadają przęsła ze specjalnie ukształtowanym korytem, w którym
przebiegają tory. Ten typ nawierzchni ułatwia prace konserwacyjne przy nawierzchni torowej,
gdyż jest możliwe prowadzenie ciągłego oczyszczania podsypki (bez przerywania prac na czas pokonywania mostu / wiaduktu)
Najczęściej ten typ nawierzchni występuje na mostach / wiaduktach o małej rozpiętości (kamiennych, betonowych, stalowych).
Wiadukty z nawierzchnią podsypkową
Koryto na podsypkę
Konstrukcja przęsła z nawierzchnią podsypkowa (korytowa)
Na długich (pow, 75m) mostach o konstrukcji stalowej stosuje się nawierzchnię bezpodsypkową,
czyli taką gdzie szyny przytwierdzane są bezpośrednio do mostownic.
Mostownice to drewniane belki o przekroju prostokąta o wymiarach 22x24x250cm lub 26x30x300cm, analogiczne do podkładów układane na konstrukcji stalowej przęseł (podłużnicach).
Zadaniem tych elementów jest ograniczenie wpływu oddziaływania dynamicznego przejeżdżającego taboru na konstrukcję
oraz zbliżenie sztywności nawierzchni torowej na szlaku i na budowli mostowej.
Nawierzchnia bezpodsypkowa na mostownicach
Szyna przytwierdzona do mostownic
Mostownice wsparte na podłużnicach przęsła
Na mostach / wiaduktach o długości powyżej 20 metrów na nawierzchni torowej w przestrzeni międzyszynowej stosuje
się specjalne odbojnice, które pełnią role ochronną. W przypadku wykolejenia pociągu
w obrębie budowli zabezpieczają przed dalszym poprzecznym ruchem taboru.
Odbojnice najczęściej wykonuje się z szyn.
Odbojnice między szynami