Hamulec sprężynowy postojowy służy do umiejscawiania pojazdu na czas postoju i jest odpowiednikiem hamulca ręcznego
tylko, że jego działanie jest automatyczne i następuje po użyciu odpowiedniego manipulatora.
Podstawowym elementem omawianego typu hamulca jest siłownik powietrzny (cylinder z tłoczyskiem oraz sprężyną).
Odhamowanie pojazdu jest realizowane przez wpuszczenie do cylindra sprężonego powietrza, które poprzez nacisk na
tłok powoduje zluzowanie układu hamulcowego. Wypuszczenie powietrza z cylindra powoduje
że sprężyna w nim się znajdująca wypycha tłoczysko powodując zahamowanie pojazdu.
Cylinder hamulca sprężynowego może być jak widać na poniższej fotografii zintegrowany z indywidualnym
klockiem hamulcowym.
W lokomotywie CZ LOKO do hamowania służbowego wykorzystywane są hamulce
pneumatyczne tarczowe natomiast do umiejscawiania właśnie powyższy hamulec sprężynowy z klockiem hamulcowym.
Przy zastosowaniu hamulców tarczowych można spotkać dwa zintegrowane cylindry w ramach jednego mechanizmu zaciskowego szczęk (siłownika). Jeden z cylindrów odpowiada za realizację hamowania
pneumatycznego (wzrost ciśnienia zwiększa siłę hamowania) natomiast drugi pełni funkcję hamulca postojowego
(wzrost ciśnienia powoduje odhamowanie).
W modernizowanych pojazdach, zastępuje się hamulec ręczny (korbowy) hamulcem sprężynowym.
W takim przypadku siłownik "wpina się" odpowiednio w istniejący układ hamulca ręcznego. Siła przez niego wytwarzana
powoduje odpowiedni ruch układu dźwigni i przekładni
analogicznie jak przy kręceniu korbą.
W kabinach sterowniczych stosuje się odpowiednie manipulatory (przyciski / przełączniki) służące do załączania
/ zwalniania hamulca sprężynowego.
W niektórych rozwiązaniach stosuje się dodatkowy manometr wskazujący
aktualny stan ciśnienia w cylindrze (przy hamulcach klockowych).
Jak łatwo zauważyć jakikolwiek brak ciśnienia w układzie hamulcowym powoduje zahamowanie pojazdu.
Do awaryjnego luzowania hamulca sprężynowego służy mechaniczny układ napędzany linką - pociągnięcie
uchwytu linki powoduje zluzowanie hamulca.