TRANSPORT SZYNOWY
Niezależna strona informacyjna
www.transportszynowy.prv.pl


Kolej     |     Tramwaje     |     Autor     |     Strona     |     Forum     |     Kontakt     |     Linki     |     Książka Gości


Kolej

Powrót
do menu

Elektryczne zespoły trakcyjne produkcji PAFAWAG:

Rozruch i sterowanie jazdą:

PKP eksplatują obecnie wyłącznie elektryczne zespoły trakcyjne z rozruchem oporowym.
Rozruch oporowy polega na tym że w obwód silników trakcyjnych włączone są szeregowo rezystory rozruchowe, które powodują obniżanie w stosunku do znamionowgo napięcia na uzwojeniu wirnika. Odłączanie kolejnych oporników, czyli zmniejszanie rezystancji w obwodzie głównym powoduje zwiększanie prędkości obrotowej silników, a co z tego wynika również zwiększanie prędkości jednostki.

W elektrycznych zespołach trakcyjnych rozruchem jednostki struje się za pomocą ręcznego nastawnika jazdy, który znajduje się w kabinie maszynisty.

Kliknij aby powiększyć    Nastawnik jazdy i nawrotnik w EZT

Kliknij aby powiększyć    Krzywki i zestyki nastawnika jazdy i nawrotnika


Oto pozycje nastawnika jazdy w EZT:

   Kliknij aby powiększyć

- 0 (luz) (bez pobierania prądu)
- P (przetok) - jazda cały czas na oporach rozruchowych,
- S (szeregowa) - układ szeregowy silników trakcyjnych,
- R (równoległa) -układ równoległy silników trakcyjnych,
- BI (Bocznik I) - osłabianie wzbudzania,
- BII (Bocznik II) - osłabianie wzbudzania,
- BIII (Bocznik II) - osłabianie wzbudzania.



Nastawnik kierunkowy (nawrotnik):
Obok nastawnika jazdy znajduje się nastawnik kierunkowy, zwany potocznie nawrotnikiem. Aby była możliwość przestawienia pozycji nastawnika kierunkowego maszynista musi posłużyć się specjalnym kluczem.

Kliknij aby powiększyć    Nastawnik kierunkowy (opis na powiększeniu)

  Klucz nastawnika kierunkowego


Nastawnik kierunkowy posiada 5 pozyzji nastaw:
Pozycja N II - jazda do przodu. PSR przesterowuje wał kułakowy przy prądzie 172A,
Pozycja N I - jazda do przodu. PSR przesterowuje wał kułakowy przy prądzie 135A,
Pozycja 0 - blokada nastawnika jazdy na pozycji "0" - uniemożliwienie rozruchu,
Pozycja WYŁ - pozycja wyłączona - umożliwia wyjęcie klucza,
Pozycja W TYŁ - pozycja jazdy do tyłu (tylko połączenie szeregowe)

Pozycje N1 i N2 dają możliwość zmiany przyspieszenia jednostki (dla N1-rozruch jest łagodny, ponieważ wał kułakowy dłużej "chodzi" po pozycjach, dla N2-rozruch jest szybszy, gdyż wał kułakowy szybko przechodzi z pozycji na pozycję, powodując przepływ większego prądu przez silniki trakcyjne).


Ustawiajac rękojeść nastawnika jazdy na wybrana pozycję jazdy zostaje zasilony obwód sterowania wałem kułakowym (110V), w którego obwodzie znajduje się między innymi Przekaźnik Samoczynnego Rozruchu (PSR). Przekaźnik ten kontroluje wartość prądu jaka jest podawana na silniki trakcyjne i odpowiednio steruje wałem kułakowym. Jeżeli w obwodzie silników trakcyjnych płynie prąd o zbyt dużym natężeniu to PSR wstrzymuje pracę wału kułakowego. Gdy prąd trakcyjny zmniejszy się do ustawionej na Przekaźniku Samoczynnego Rozruchu wartości progowej nastąpi przekierowanie wału kułakowego na kolejna pozycję.
To jaki prąd jest w danym momencie podawany na silniki trakcyjne można odczytać z amperomierza silników trakcyjnych (WN).

Kliknij aby powiększyć    Amperomierz silników trakcyjnych


PSR składa się z dwóch cewek: prądowej Wysokiego Napięcia (WN) i pomocniczej Niskiego Napięcia (NN). Jeżeli cewki są zasilone to wytwarzają strumień magnetyczny w zależności od wartości prądów przez nie płynących.
Przy odpowienio dużym strumieniu magnetycznym obu cewek, siła sprężyny odciągowej kotwicy zostaje pokonana i kotwica jest przyciągnięta w wyniku czego następuje rozwarcie obwodu sterowania wałem kułakowym i wał nie przesteruje się na następną pozycję.
Regulacja strumienia magnetycznego cewki pomocniczej NN jest realizowana przez opornik, który dołączany jest stykami Przekaźnika Regulacji Przyspieszenia (PRP) w zależności czy rozruch odbywa się na pozycji N1, czy N2 nastawnika kierunkowego.

Kliknij aby powiększyć    Przekaźnik Samoczynnego Rozruchu (opis na powiększeniu)

Kliknij aby powiększyć    Przekaźnik Regulacji Przyspieszenia (opis na powiększeniu)


a) rozruch dla pozycji N1 nastawnika kierunkowego:
Na pozycji N1 Przekaźnik Regulacji Przyspieszenia jest zasilony w wyniku czego dołącza swoimi zestykami opornik do obwodu zasilania cewki pomocniczej NN przekaźnika PSR. Przez cewkę pomocniczą NN Przekaźnika Samoczynnego Rozruchu płynie w takiej sytuacji duży prąd wytwarzając duży strumień magnetyczny.
Wystarczy, aby przez cewkę prądową WN PSR-a popłynął mały prąd silników trakcyjnych, by przyciągnąć kotwicę przekaźnika PSR i rozewrzeć układ sterowania wałem kułakowym.
Wał Kułakowy przechodzi z pozycji na pozycję w zakresie prądów 135-156A.
Czyli, dla pozycji N1 nawrotnika pojazd wolniej nabiera prędkości i ma tym samym mniejsze przyspieszenie, gdyż rozruch trwa dłużej, ponieważ wał kułakowy (dzięki PSR) przechodzi wolniej z pozycji na pozycję przy mniejszym prądzie silników trakcyjnych.

b) rozruch dla pozycji N2 nastawnika kierunkowego:
Na pozycji N2 Przekaźnik Regulacji Przyspieszenia nie jest zasilany, a opornik jest odłączony od obwodu zasilania cewki pomocniczej NN przekaźnika PSR. Przez cewkę pomocniczą NN Przekaźnika Samoczynnego Rozruchu płynie w takiej sytuacji mały prąd wytwarzając mały strumień magnetyczny.
Aby nastąpiło przyciągnięcie kotwicy PSR-a i rozwarcie układu sterującego wałem kułakowym, przez cewkę prądową WN PSR-a musi płynąć duży prąd silników trakcyjnych. Wał kułakowy przechodzi z pozycji na pozycję w zakresie prądów 175 - 200A.
Czyli, dla pozycji N2 nawrotnika pojazd szybciej nabiera prędkości i ma tym samym większe przyspieszenie, bo rozruch trwa krócej, ponieważ wał kułakowy (dzięki PSR) przechodzi szybciej z pozycji na pozycję przy większym prądzie silników trakcyjnych.


Wał kułakowy ma napęd elektropneumatyczny. Zbudowany jest z obrotowego wału na którym umieszczone są krzywki służące do napędu poszczególnych styków obwodu głównego jak również krzywki pomocnicze, służące do sterowania napędem wału (jego położenia) oraz do napędu styków pomocniczych.

Kliknij aby powiększyć    Wał kułakowy (opis na powiększeniu)

Kliknij aby powiększyć    Napęd wału kułakowego


Wał kułakowy posiada 18 pozycji:
1 do 9 - pozycje szeregowe.
Silniki trakcyje połączone są szeregowo za pośrednictwem stycznika mostkowego.
Pozycja 9 jest pozycją szeregową bezoporową
10 - pozycja przełączająca (szeregowe/równoległe)
11-15 - pozycje równoległe.
Na pozycji 11 następuje otwarcie stycznika mostkowego i zamknięcie stycznika jazdy równoległej w wyniku czego silniki trakcyjne pracują w obwodzie równoległym
(2 silniki połączone szeregowo w grupę, grupy połączone równolegle).
Pozycja 15 jest pozycją równoległą bezoporową
16-18 - pozycje bocznikowania, czyli osłabianie wzbudzania stojanów.


Zadaniem wału kułakowego jest wyłączenie kolejnych oporników rozruchowych w obwodzie silników trakcyjnych jak również załączanianie bocznikowania (pozycie 16,17,18). Odłaczanie oporników polega na ich bocznikowaniu stykami wału kułakowego.

Kliknij aby powiększyć     Kliknij aby powiększyć  
Oporniki rozruchowe


Kliknij aby powiększyć    Szafa z opornikami rozruchu



O jeździe na oporach informuje maszynistę lampka sygnalizacyjna paląca się na pulpicie. Gdy wał kułakowy wyłączy wszystkie oporniki rozruchowe danego połaczenia obwodów silników trakcyjnych kontrolka gaśnie i skład jedzie na pozycji bezoporowej.

  Kontrolka jazdy na opornikach rozruchowych


Jazda na pozycji "przetok" powinna być możliwie krótka, aby nie doprowadzić do przegrzania oporników rozruchowych.


Bocznikowanie jak już było wspomniane polega na osłabianiu wzbudzania stojanów silników trakcyjnych. Za osłabianie wzbudzania silników trakcyjnych odpowiedzialne są: boczniki indukcyjne i bocznik omowy.

Boczniki indukcyjne są włączane w obwód stojanów silników trakcyjnych na pozycjach (16, 17 i 18) wału kułakowego. Kolejna z pozycji jest mocniejszym stopniem osłabiania wzbudzania.

Kliknij aby powiększyć    Boczniki indukcyjne


Bocznik omowy bocznikuje natomiast 3% uzwojeń głównych stojana silnika trakcyjnego na każdej pozycji wału kułakowego.

Kliknij aby powiększyć    Bocznik omowy



Wał kułakowy zawsze obraca się w jedną stronę, dlatego cofanie nastawnika jazdy na pozycję niższą niż ustawiona, nie ma sensu. Należy zatem najpierw sprowadzić rękojeść nastawnika jazdy na pozycję "0", a następnie ustawić nową, żądaną pozycję jazdy.
Spowoduje to, sprowadzenie wału kułakowego do pozycji wyjściowej, czyli pozycji nr "1" oraz rozpoczęcie ponownego rozruchu dla nowo ustawionej pozycji nastawnika jazdy.





Do początku strony



Powrót do menu tematu





Kolej     |     Tramwaje     |     Autor     |     Strona     |     Forum     |     Kontakt     |     Linki     |     Książka Gości


©2004-2006 TRANSPORT SZYNOWY
www.transportszynowy.prv.pl