Kolej

Powrót
do menu

Elektryczne zespoły trakcyjne produkcji PAFAWAG:

Odbieraki prądu - pantografy:

W polskiej sieci kolejowej energia pobierana jest z sieci trakcyjnej za pośrednictwem odbieraków prądu zamocowanych na dachu pojazdu trakcyjnego.

    Odbierak prądu nożycowy AKP 4E (opis na powiększeniu)


Na większości EZT należących od PKP zastosowane są odbieraki prądu czteroramienne (nożycowe) typu AKP-4E. Niektóre zespoły trakcyjne (np. z serii ED72 i ED73) posiadają pantografy połówkowe.

    Odbierak prądu połówkowy 55ZW (opis na powiększeniu)


Odbieraki prądu montowane są na członach silnikowych EZT. Poniższy schemat przedstawia rozmieszczenie pantografów na dachu poszczególnych typów jednostek.


Rozmieszczenie pantografów




Do podnoszenia pantografu służą zewnętrzne sprężyny, a do opuszczania sprężyna środkowa. Sprężyny te wraz z cylindrem powietrznym znajdują się w podstawie pantografu. Wtłoczone do cylindra powietrze ma za zadanie odciągać środkową sprężynę dzięki czemu zewnętrzne mogą podnieść odbierak prądu do góry. Docisk ślizgacza pantografu do przewodu jezdnego regulują zewnętrzne sprężyny naciągające.

    Napęd odbieraka (opis na powiększeniu) - opuszczanie

    Napęd odbieraka (opis na powiększeniu) - podnoszenie


W cylindrze znajduje się tłok połączony odpowiednio cięgnami z ramionami pantografu. Podczas podnoszenia powietrze dostaje się do cylindra pod ciśnieniem ze sprężarki pantografu umieszczonej pod członem silnikowym EZT. Ciśnienie wtłaczanego powietrza wywiera nacisk na tłok, który jest przez nie wypychany co powoduje napięcie sprężyny środkowej (rozciągnięcie) i niepodniesienie ramion odbieraka na skutek ściskania się sprężyn zewnętrznych. Podczas opuszczania następuje wypuszczenie powietrza z cylindra w wyniku czego sprężyna środkowa ściska się i powoduje cofnięcie tłoku i powolne opuszczanie pantografu. Przy opuszczaniu odbieraka prądu sprężyny zewnętrzne rozciągają się.

    Sprężarka odbieraków prądu

Podstawa pantografu jest przymocowana do dachu wagonu za pośrednictwem czterech izolatorów znajdujących się na wspornikach (po dwa na bok). Jest to konieczne, ponieważ cały odbierak prądu podczas styku ślizgacza z przewodem jezdnym jest pod napięciem. Izolatory izolują go od dachu elektrycznego zespołu trakcyjnego.

    Izolator wsporczy pantografu


Na dachach EZT zainstalowane są odłączniki nożowe pantografów. Umożliwiają one odłączenie danego odbieraka prądu na przykład w sytuacji jego uszkodzenia.

    Odłączniki nożowe pantografów (opis na powiększeniu)


Kable zasilające biegnące od odbieraków prądu przyłączone są do odgromnika czyli urządzenia zabezpieczającego obwód WN przed nagłym przepięciem (np. wyładowania atmosferyczne).
Odgromnik to nic innego jak warystor, rodzaj rezystora, który tym się różni od zwykłego rezystora, że posiada napięcie progowe, po przekroczeniu którego zaczyna gwałtownie przewodzić prąd elektryczny (stanowi dla niego małą rezystancję). Jeśli w sieci pojawi się udarowe napięcie, przekraczające napięcie progowe odgromnika to w efekcie przewodzenia prądu o dużym natężeniu, odgromnik zostanie "przebity", czyli trwale uszkodzony.
Oprócz przyłączenia do odgromnika pantografy podłączone są również do kondensatora, który mówiąc ogólnie "wygładza" wartości prądowe - zapobiega przed nagłymi skokami napięcia elektrycznego oraz zmniejsza iskrzenie na styku z przewodem jezdnym.

    Odgromnik odbieraka prądu

    Kondensator odbieraka prądu



Schemat połączeń WN na dachu EZT


Następnie kable zasilające biegną do urządzeń elektrycznych przechodząc najpierw przez wyłącznik szybki oraz przekaźnik różnicowo-prądowy.


Kliknij tutaj i przejdź do działu opisującego odbieraki prądu.

Do początku strony


Powrót do menu tematu